YÖK’ün hayata geçirdiği Ek-46 uygulamasıyla dünyanın en prestijli üniversiteleri ile teknoloji ve Ar-Ge merkezlerinde doktora derecesine sahip araştırmacılar, görevlerinden ayrılmadan Türk üniversitelerinde kısmi zamanlı çalışabiliyor. Böylece küresel ve ulusal sektör tecrübesi kampüslere taşınıyor.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerin akademi, sanayi ve uluslararası araştırma ekosistemleriyle entegrasyonunu güçlendirmek amacıyla 2547 Sayılı Kanun’un Ek-46’ncı maddesi kapsamındaki çalışmalarını sürdürüyor. Yükseköğretimde nitelikli insan kaynağını üniversitelerle buluşturmayı hedefleyen düzenleme yurt içi ve yurt dışındaki kurumlarda, Ar-Ge merkezlerinde ve özel sektörde çalışan doktora derecesine sahip araştırmacıların mevcut görevlerinden ayrılmadan üniversitelerde kısmi zamanlı görev almasına imkan sağlıyor.
Küresel Tecrübe Kampüslere Taşınıyor
YÖK’ün açıkladığı 2023-2025 dönemine ait veriler program aracılığıyla küresel ve ulusal üniversitelere nitelikli insan kaynağı transferinin gerçekleştiğini gösteriyor. 2023-2025 arasında yurt dışından yapılan başvurular incelendiğinde dünyanın önde gelen eğitim ve araştırma kurumlarından Türkiye’deki üniversitelere nitelikli bir akış olduğu görülüyor.
ABD’den Harvard, Duke, Michigan State üniversiteleri, İngiltere’den Oxford ve Newcastle, Fransa’dan Sorbonne, Almanya’dan Giessen ve Tubingen gibi köklü üniversitelerde görev yapan araştırmacılar Türk yükseköğretim sistemine katkı sunmak üzere başvuruda bulundu.
Akademik kurumların yanı sıra, küresel etkiye sahip kuruluşlardan gelen uzmanlar da programın uluslararası kapsayıcılığını kanıtlar nitelikte. Japonya’dan Brezilya’ya, Finlandiya’dan Güney Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyadan gelen başvurular üniversitelerimizin uluslararasılaşma stratejilerine somut katkı sunuyor.
Sektör ve Akademi Arasındaki Duvarlar Kalkıyor
Ek-46 uygulaması ulusal düzeyde üniversite-sanayi iş birliğini "proje" aşamasından "insan kaynağı paylaşımı" aşamasına taşıyor. Doktora derecesine sahip olup teknoloji geliştirme bölgelerinde, kamu kurumlarının araştırma merkezlerinde veya özel sektör Ar-Ge birimlerinde fiilen çalışan araştırmacılar sahip oldukları pratik saha deneyimini kampüslere taşıyor.
Araştırmacılar, üniversitelerde sadece teorik ders vermekle kalmıyor, aynı zamanda lisans ve lisansüstü öğrencilerine danışmanlık yapıyor, bilimsel projelerde yürütücü olarak görev alarak Ar-Ge çalışmalarına doğrudan liderlik ediyor. Böylece, akademik bilgi ile sahanın dinamikleri harmanlanarak katma değeri yüksek çıktılar elde ediliyor.
Süreci Sahiplenen Üniversiteler Öne Çıkıyor
Programın başarısında üniversitelerin inisiyatif alma kapasitesi belirleyici rol oynuyor. Üniversite ve araştırmacı arasındaki bağlantının sağlanmasıyla başlayan süreç, ilgili yönetim kurullarının değerlendirmesi ve YÖK’ün onayıyla resmiyet kazanıyor.
Nasıl Başvuru Yapılır?
Ek-46 kapsamında kısmi zamanlı görev almak isteyen araştırmacıların, katkı sunmak istedikleri üniversitenin ilgili bölüm veya birimine başvurmaları gerekiyor. Başvurular, ilgili birim tarafından incelendikten sonra, yönetim kurulunun gerekçeli uygun görüşü üzerine üniversite yönetim kurulu kararı, kurumlar arası karşılıklı mutabakat ve rektörün teklifi ile Yükseköğretim Kurulu’nun onayına sunuluyor.
