PROJELER
Tarihi kent merkezlerinin yeniden yapılanmasında belirleyici faktörler ve olası senaryolar: İstanbul Beyoğlu örneği

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Asuman TÜRKÜN

Proje Ekibi:

Araştırmacılar: Aslı SARIOĞLU; Yrd. Doç. Dr. Çağrı ÇARIKÇI

Bursiyerler: Arş. Gör. Reycan ÇETİN YILMAZ; Arş. Gör. Çiğdem İBİŞOĞLU; Arş. Gör. Elif KIRPIK; Arş. Gör. Gökçe UZGÖREN

1980’ler sonrasında dünyanın önemli kentleri üretim alanları olmaktan çıkarak nitelikli hizmetlerin önem kazandığı ekonomik ve sosyo-mekânsal bir dönüşümden geçmektedir. Bu hizmet sektörleri içinde turizme yönelik yatırımlar ön plana çıkmakta ve kentlerin çoğunda özellikle tarihi kent merkezleri ve çevresindeki bölgeler hızla dönüşmektedir. Bu araştırma projesi, bu dönüşümü farklı boyutlarıyla incelemeyi ve geleceğe yönelik kestirimler yaparak, uzun vadede bütün aktörler açısından olumlu sonuçlara yol açacak planlama ve yönetim ilkelerini ortaya koymayı hedeflemektedir. İstanbul kentsel turizm yatırımlarının yoğunlaştığı bir kent olarak öne çıkmakta ve kente gelen yabancı turist sayısında son yıllarda önemli bir artış görülmektedir. Araştırma kapsamında, kentin önemli tarihi merkezlerinden olan Taksim Meydanı’ndan İstiklal Caddesi ve Karaköy’e uzanan bölgede yer alan işletmelerin niteliğinde ortaya çıkan dönüşüm dönemler itibarıyla farklı boyutlarıyla incelenecektir. Mevcut dönüşümlerin sosyo-mekânsal etkilerinin saptanmasının yanı sıra bu sürece dâhil olan farklı aktörlerin vizyonları, bakış açıları ve süreci etkileme güçleri derinlemesine görüşmeler aracılığıyla analiz edilecektir. Projenin sonunda tarihi kent merkezlerinde turizm ve kültür eksenli yatırımların tetiklediği ve çoğunlukla piyasaya bırakılmış hızlı dönüşümün uzun vadede kent kimliğini yok eden bir tek tipleşmeye yol açmaması için farklı planlama ve yönetim yaklaşımlarının geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Kent literatüründe “dayanıklılık” ya da “direnç” olarak (resilience) ifade edilen bakış açısı öne çıkmakta ve kentsel sistemlerin değişen koşullara uyum kapasitesinin ve uzun vadede ekonomik, sosyal ve çevresel alanlarda ortaya çıkan kırılganlıkları azaltma gücünün önemine vurgu yapılmaktadır. Dolayısıyla bu projede alan araştırması yapılacak bölgenin mevcut kapasitesinin ve özelliklerinin korunması ve çeşitli olumsuz gelişmeler karşısında dayanıklılık kazanması için geliştirilmesi gereken politikalar tartışılacaktır.

Araştırmada niteliksel ve niceliksel araştırma yöntemleri bir arada kullanılacaktır. Projede ilk olarak, araştırma alanı olarak seçilen Beyoğlu ilçesi içerisinde, Taksim Meydanı’ndan İstiklal Caddesi ve Karaköy’e uzanan aks üzerinde yer alan farklı işlevler harita üzerinde işlenerek niteliksel ve niceliksel araştırmanın yapılacağı alanın sınırları belirlenecektir. Niteliksel araştırma aşamasında seçilen alandaki mevcut dönüşüm sürecini etkileyen ve bu süreçten etkilenen aktörler belirlenerek derinlemesine görüşmeler yapılacak ve bu konudaki vizyonları, bakış açıları, yaşadıkları sorunlar ve gelecek perspektifleri saptanmaya çalışılacaktır. Niceliksel araştırma aşamasında, bu bölgede ticari ve kültürel faaliyet sürdürenlerle yüz yüze anket uygulaması yapılarak bölgedeki değişimin niteliği, içerdiği potansiyeller ve riskler açısından sorgulanacaktır. Bu araştırma, tarihi kent merkezlerinde gözlenen dönüşüm eğilimlerini tartışmayı ve elde edilen ipuçlarıyla, daha katılımcı, içerici ve yaratıcı planlama ve yönetim yaklaşımları geliştirmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: tarihi kent merkezi; kentsel turizm; soylulaşma; dayanıklılık; ekonomik gelişme

 

Görüşme Yapılan Kişiler                                                                   Anket Süreci

 

Görüşmeler - Sözlü Tarih                                                         Görüşme Yapılan İşletme

 

Görüşme Yapılan İşletmeler