PROJELER
Doğadan Esinlenerek Antimikrobiyal Peptit ve Benzerlerinin Geliştirilmesi

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Tarık EREN

Proje Ekibi: Eren Araştırma Grubu

Bu projenin temel amacı direnç gelişmesi olanaksız ya da çok zor olan, insan dahil birçok organizmada üretilen doğal antibiyotikler ve bunların benzerlerinin üretilmesi ve enfeksiyonların tedavisinde etkin olabileceklerinin gösterilmesidir. Bu amaçla insan bağışıklık sistemi hücreleri tarafından da üretilen katelisidin benzeri doğal antimikrobiyal peptit benzeri moleküllerin tasarlanması, üretilmesi, in vitro ve in vivo ortamlarda etkinliklerinin araştırılmasıdır.

Son yıllarda enfeksiyon etkeni mikroorganizmalarda antibiyotiklere karşı direncin hızla artması birçok ölümcül enfeksiyonun tedavisinde çaresiz kalınmasına yol açmıştır. Her yeni geliştirilen antibiyotiğe karşı mikroorganizmalar hızla direnç kazandığından, mikroorganizmaların direnç geliştiremeyeceği antibiyotik geliştirme yaklaşımları araştırılmaya başlanmıştır.  Doğada böceklerden insanlara dek birçok organizmanın hücrelerinde milyonlarca yıldır üretilmesine karşın bakteriler tarafından direnç geliştirilemeyen peptit yapıda doğal antibiyotikler bulunmaktadır. Araştırma ekibimiz ön çalışmalar ile bu antibiyotiklere benzer peptitler geliştirmiş ve in vitro ortamda antibakteriyel etkinlikleri olduğunu göstermiştir.

Bu projede antimikrobiyal peptitler sentetik olarak ve rekombinant DNA teknolojisi ile üretilecek, moleküler modelleme ile daha da geliştirilecek, daha etkin ve daha az toksik hale getirilmeye çalışılacaktır. Proje kapsamında ayrıca bu peptitlerin sentetik türevlerinin geliştirilmesi, proteazlara dirençli hale getirilmesi, böylece özgün orijinal moleküllerin üretilmesi hedeflenmektedir. İlaç olabilme potansiyeli gösteren antimikrobiyal peptitlerin endüstriyel çapta üretim yöntemlerinin geliştirilmesi ve hayvanlarda oluşturulacak enfeksiyon modelleri ile in vivo etkinlik ve toksisite çalışmalarının yapılması da bu proje ile gerçekleştirilecektir.

Geliştirilmesi planlanan antimikrobiyal peptitler başvuruda bulunduğumuz “Biyoteknolojik İlaç Molekülleri ve Ürünleri” çağrısının konusu ile tam olarak örtüşmektedir. Önerilen proje, “Hastalıkların tedavisini hedefleyen ve ilaç etken maddesini üreten biyoteknolojik sentez ve/veya tarama platformlarının geliştirilmesi”, “Saflaştırılmış ilaç etken madde adaylarının (rekombinant protein) tarama analizlerinde kullanılabilecek miktar ve kapasitede olması”, “Biyoteknolojik ilaç molekülü ve ürünün Uluslararası Harmonizasyon Topluluğu (ICH) kılavuzları çerçevesinde etkililiğinin ve toksisitesinin in vitro ve in vivo modellerde tespit edilebilir olması” gibi çağrı konusunda yer alan tanımlamaların hepsine yanıt vermektedir.