Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından yükseköğretimde kalite güvencesi sisteminin güçlendirilmesi ve değerlendirme süreçlerinde görev alan değerlendiricilerin yetkinliklerinin geliştirilmesi amacıyla düzenlenen 2026 Yılı Değerlendirici Derinleşme Eğitimi, Yıldız Teknik Üniversitesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Tarihi Hamam Kültür Merkezi’nde düzenlenen programa 83 farklı üniversite ve kurumdan 150 katılımcı iştirak etti. 

Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından düzenlenen 2026 Yılı Değerlendirici Derinleşme Eğitimi, Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Tarihi Hamam Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi. Programa YÖKAK Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ramazan Bayındır, YTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Vatan Karakaya, YÖKAK Uzmanı Prof. Dr. Yunus Nadi Yüksek ile 83 farklı üniversite ve kurumdan 150 değerlendirici katıldı.

Kalite güvencesi ve değerlendirme süreçlerinde görev alan değerlendiricilerin bilgi ve deneyimlerinin geliştirilmesini amaçlayan program kapsamında, yükseköğretimde kalite süreçlerinin mevcut durumu, değerlendirme mekanizmaları, kanıta dayalı değerlendirme, PUKÖ döngüsü ve değerlendirme süreçlerinde ortak yaklaşım gibi başlıklar ele alındı.

Prof. Dr. Vatan Karakaya: “Kalitenin dönüşümü izleme ve iyileştirmeyle gerçekleşiyor”

Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren YTÜ Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Vatan Karakaya, Türkiye’de yükseköğretimde kalite kültürünün önemli bir aşamaya geldiğini belirterek, bundan sonraki temel meselenin kurumlarda gerçekleştirilen faaliyetlerin izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi olduğunu söyledi.

Değerlendirme süreçlerinde kurumların planlama ve uygulama aşamalarında önemli bir mesafe katettiğini ifade eden Prof. Dr. Karakaya, “Kalite gerçekten artık içselleşti, belli bir noktaya geldi ama daha dikkat etmesi gereken mesafeler var. Türkiye’de planlanmış ve uygulanmamış iş kalmamış. Çünkü her kurum bir mevzuata tabidir. Mevzuatı varsa bir planı vardır. Planı olan iş nihayetinde uygulanmış ise hayattadır. Bu da bizim PUKÖ döngüsünün ilk ikisine karşılık geliyor.” diye konuştu. 

“Kaliteyi geleceğin teknolojileriyle birlikte yeniden düşünmeliyiz”

Yükseköğretimde kalite mekanizmalarının dijital dönüşümle birlikte yeni bir boyut kazanacağını belirten Prof. Dr. Karakaya, yapay zekâ ve otonom sistemlerin kalite güvencesi süreçlerine etkisinin de değerlendirilmesi gerektiğini dikkat çekti. 

Karakaya, “Bugüne kadar dijital kapasitenizle buralarda üniversiteler bir şeyler yaptı. Ama yeni bir çağa girdiğimizi de kabul ederek, özellikle yapay zekânın otonom yapılarıyla birlikte bu bakışımızı da bugünden planlamak zorundayız.” ifadelerini kullandı. 

Karakaya, yapay zekâ destekli kalite sistemlerinin kontrol mekanizmalarının nasıl oluşturulacağı ve bu süreçlerde insan unsurunun nasıl konumlandırılacağı konusunda yeni soruların ortaya çıktığını belirterek, değerlendiricilerin bu konuları da tartışmasının önemine işaret etti.

“Kalite, duvara asılan bir belge değil”

Kalitenin yalnızca bir belge, rapor ya da görünür bir çıktı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Karakaya, kalite kültürünün kurumların günlük işleyişinin ve çalışma biçiminin bir parçası haline gelmesi gerektiğini söyledi.

Değerlendiricilerin saha ziyaretlerinde yalnızca mevcut durumu tespit eden kişiler olmadığını belirten Karakaya, kalite değerlendirme süreçlerinin aynı zamanda üniversitelerde kalite kültürünün gelişmesine katkı sunduğunu ifade etti. Karakaya, “Kalite sadece bir saha ziyareti değil, aynı zamanda bir kültür aktarımıdır. Bu kültürün üniversitelere taşınmasıyla birlikte böyle bir dönüşümün başlatılmış olacağına inanıyorum.” dedi.

Prof. Dr. Bayındır: “Amacımız yükseköğretimde kalite güvence sistemini güçlendirmek”

YÖKAK Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ramazan Bayındır ise “YÖKAK Tanıtımı ve Değerlendirme Terminolojisi” başlıklı sunumunda YÖKAK’ın kuruluş sürecini, görevlerini, değerlendirme sistemini ve kalite güvencesine ilişkin çalışmalarını katılımcılarla paylaştı.

YÖKAK’ın çalışmalarının komisyonlar aracılığıyla yürütüldüğünü belirten Bayındır, kurumsal dış değerlendirme, kurumsal akreditasyon ve program akreditasyon kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve tanınması gibi temel faaliyet alanlarını anlattı.

Bayındır, YÖKAK’ın değerlendirme süreçlerinde Avrupa Standartları ve Yönergeleri (ESG) çerçevesinde belirlenen ölçütlerin esas alındığını belirterek, kurumların değerlendirilmesinde kanıta dayalı ve çok aşamalı bir sistem uygulandığını ifade etti.

Kurumsal dış değerlendirme ve akreditasyon süreçlerinin yalnızca saha ziyaretiyle sınırlı olmadığını vurgulayan Bayındır, değerlendirme ekiplerinin oluşturulmasından raporların hazırlanmasına, uzman incelemelerinden tutarlılık çalışmalarına ve nihai karara kadar uzanan aşamaları aktardı.

Değerlendirme ekiplerinin oluşturulmasında akademik, idari ve öğrenci temsilcilerinin yanı sıra farklı üniversite, bölüm ve cinsiyet temsiliyetlerine dikkat edildiğini belirten Bayındır, değerlendirme sürecinde farklı bakış açılarının bir araya getirilmesinin önemine dikkat çekti.

“Türkiye’de kalite kültürü önemli bir noktaya geldi”

YÖKAK’ın yaklaşık 10 yıllık kurumsal geçmişi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Bayındır, bu süreçte Türkiye’de kalite kültürünün önemli ölçüde geliştiğini söyledi.

Bayındır, kurumsal dış değerlendirme, izleme ve kurumsal akreditasyon programlarının yaygınlaşmasıyla birlikte üniversitelerin kalite güvencesi süreçlerine daha fazla dâhil olduğunu belirtti. YÖKAK’ın verilerine ilişkin sunumunda, kurumsal dış değerlendirme, izleme ve kurumsal akreditasyon süreçlerinin ulaştığı güncel sayıları da katılımcılarla paylaştı.

Uluslararasılaşma ve kalite alanındaki çalışmalar sürdürülüyor

YÖKAK’ın uluslararası kalite güvencesi alanındaki çalışmalarına da değinen Bayındır, uluslararası kurumsal akreditasyon programı kapsamında gerçekleştirilen çalışmaları aktardı. YÖKAK’ın farklı uluslararası kurumlarla yürüttüğü iş birliklerinin yanı sıra kalite alanındaki bilgi paylaşım faaliyetlerinin devam ettiğini belirtti.

Bayındır ayrıca YÖKAK tarafından yayımlanmaya başlanan dergi ve düzenlenen uluslararası konferanslar hakkında bilgi vererek, kalite güvencesi alanında akademik bilgi üretiminin ve deneyim paylaşımının önemine dikkat çekti.

Değerlendiriciler uygulamalı çalışmalarla sürece hazırlandı

YÖKAK’ın Değerlendirici Derinleşme Eğitim programına ilişkin detaylar, YÖKAK Uzmanı Prof. Dr. Yunus Nadi Yüksek tarafından katılımcılarla paylaşıldı.

Katılımcılar, değerlendirme süreçlerine yönelik uygulamalı çalışmalarda bir araya geldi. “Güçlü ve Gelişmeye Açık Yönleri Bulalım” etkinliğiyle değerlendiricilere değerlendirme süreçlerinde kurumların güçlü yönlerinin ve gelişmeye açık alanlarının tespit edilmesine yönelik uygulamalar aktarıldı.

Programın “Kime, ne soralım?” başlıklı bölümünde değerlendirme sürecinde doğru soruların oluşturulması ve ihtiyaç duyulan bilgiye ulaşma yöntemleri ele alındı. Ardından gerçekleştirilen “Hangi kanıta ihtiyaç var?” etkinliğiyle değerlendirmelerde kullanılacak kanıtların belirlenmesine yönelik uygulamalı çalışmalar yapıldı.

Eğitimde “PUKÖ Etiketleme Çalışması” gerçekleştirildi. Çalışmada değerlendirme süreçlerinin planlama, uygulama, kontrol ve önlem alma/iyileştirme aşamaları üzerinden ele alınmasına yönelik uygulamalar yapıldı.

Programın “Çıkış Bildirimi Nasıl Olmalı?” başlıklı bölümünde ise değerlendirme sürecinin sonunda ortaya çıkan çıktıların nasıl yapılandırılması gerektiği üzerinde duruldu.

Günün son bölümünde katılımcılar değerlendirme sürecine ilişkin sınava tabi tutuldu. Program, katılımcıların memnuniyet anketini tamamlamasının ardından sona erdi.